VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ

"Başlamak yarı bitirmektir."
 

     Hayatta her alanda başarılı olabilmenin yolu, çok çalışmaktan değil, etkili ve verimli çalışmaktan geçer. Belirli bir plan dahilinde etkili ve verimli çalışma hem sıkıcı olmaktan çıkar, hem de gereksiz zaman kaybını önler. Verimli çalışabilmek uygun bir plan yapmaktan geçer. Doğaldır ki bu plan, yalnızca derslere yönelik değil, aynı zamanda bir günde yapacağımız türlü işleri içerir. Günlük planlamada oyun, eğlence .dinlenme, TV izlemenin yanında ders çalışmaya da belirli bir zaman ayırmak  ve bu plana uymada kararlı olmak öğrencinin okul başarısına olumlu etki edecektir. Unutulmamalı ki, okul başarısının ölçüsü yapılan yazılı ve sözlü sınavlarla ölçülmektedir. Sınavlara hazırlanırken de yararlanılacak en önemli iki kaynak ders kitabı ve ders notlarıdır. Öğrencinin elinin altında olan bu iki kaynaktan düzenli olarak yararlanması demek başarısının artması demektir.

Verimli çalışmanın basamaklarını ise söyle sıralayabiliriz.

     I- Amaç Belirleyin: Başarı için öğrencinin hayattan ne beklediğini bilmesi gerekir. Hayatta en büyük amaç mutlu olmaktır. Her şey bunun uğruna yapılmaktadır. Çalışmalarınızın yönünü belirlemek ve çalışma isteğinizi sürekli tutmak için yapmanız gereken şey sizi ileride mutlu edecek yolu belirlemektir. Neye ulaşmak için çalıştığınızı bilmeniz gerekir. Amaca uygun çalışma yapmak için ise öğrenciye gerekli olan en önemli şey iç denetimi sağlamak ve öncelik sıralamasına dikkat etmektir. Yani dinlenme, eğlenme ve ders çalışma zamanlarını iyi belirlemektir.

     2- Planlı ve Programlı Çalışın: Amacınıza ulaşabilmeniz için hangi dersi ne kadar, ne zaman çalışabileceğinizi, ne kadar çaba göstermeniz gerektiğini bilmelisiniz. En kullanışlı çalışma planı haftalık alandır. Haftalık çalışma planı yaparken, her gün, hangi saatlerde hangi etkinliği yaptığınızı düşünerek, her etkinlik için bir zaman ayırın.

     Plan Yaparken Nelere Dikkat Etmek Gerekir:

     A- Derslerin planını dengeli yapın. Aynı tür dersleri arka arkaya planlamak yerine, araya farklı tür bir ders koyun. Örneğin; Matematik-Coğrafya- Kimya gibi

     B- Günde kaç saat çalışılması gerektiği öğrenciden öğrenciye değişmektedir. Günlük çalışma süresi öğrencinin kapasitesine, temel bilgisine, derslerindeki eksikliğine göre değişir. Ortalama çalışma süresi olarak günlük 3-4 saat verilebilir. Bu süre ihtiyaca göre arttırılabilir veya azaltılabilir.

     C- Ara verilmeden yapılan uzun süreli çalışmalarda veya uzun dinlenmeli kısa süreli çalışmalar da verimsiz olur. En uygun çalışma süresi 40-50 dakikadır. Çalışmalar arasında 5-10 dakika ara vererek ders çalışmaya devam etmek gerekir. Bu süre öğrencinin kendini ödüllendireceği bir süre olarak düşünülmeli ve çalıştığı süreyi verimli geçirdiği duygusunu içinde yaşamalıdır.

     D- Planınızda derslere vereceğiniz çalışma sürelerini öğreneceğiniz dersin özelliğine ve sizin o dersteki başarı durumunuza göre ayarlamanız gerekir. Zor anlayabildiğiniz derslere ayıracağınız süre daha kısa iken kolay anlayabildiğiniz derslere ayıracağınız süre daha uzun olabilir.

     E- Anlamakta zorluk çektiğiniz en rahat anlayabileceğiniz saatlere yerleştirin. En verimli çalışma saatleri sabahın erken saatleri (l0- 12) ile öğleden sonra (16-18) saatleridir.

     F· Tekrar için ayırdığınız saatler genellikle derslerin sınıfta öğrenildiği zamana yakın saatler olmalıdır.

     G- Çalışmalarınızı mümkün olduğunca her gün aynı saatlere yerleştirmeniz yararlı olacaktır.

     H-Planınızda ilk çalışma saatine sevdiğiniz bir dersi yerleştirmek motivasyonunuzu arttırır.

      I-Planınızda t.v , müzik, arkadaşlık, kitap okuma v.b etkinlikleri birbirinden ayırarak, bu etkinliklere de belli bir süre vermeniz çalışma saatlerinde aklınızın diğer etkinliklere takılmasını önler.

     J- Etkili öğrenmenin temeli planlamadır. Plan bize öğrenilecek olan içeriği; süre, kapsam açısından gösterir.

     K- Çalışırken kendinize;

Ne çalışılacak?  
Neden çalışılacak?  
Nasıl çalışılacak?  
Ne kadar çalışılacak?  
Nerede çalışılacak?  
Ne zaman çalışılacak?  
Ne ile çalışılacak?

sorularını sorarak çalışın.

      3- Belli Bir Çalışma Odası ya da Köşe Düzenleyin: Evin bir odasını ya da köşesini çalışmak için düzenleyin. Hep aynı yerde çalışmak ,derse kendinizi daha kolay vermenizi sağlar. Oda sade ve düzenli olmalı. Poster, resim v.b. şeyler olmamalı.

     4- Masa Başında Oturarak Çalışın: Dikkatinizin daha uzun olması açısından masa başında çalışın. Çalışmaya başlamadan önce çalışacağınız dersle ilgili her türlü araç-gereci masada hazır bulundurun.

     5- Dersi Ezberlemeden Öğrenmeye Çalışın: Ezber , yorum yapmayı, bağlantı kurmayı, sebep sonuç ilişkisini görmeyi , ana fikri yakalamayı engeller. Bu nedenle ezberlemek yerine çalışılan konu ile ilgili bol ve değişik soru örnekleri çözmek gerekir.

     6- Çalışmanızı Değerlendirin: Çalışma sonunda, kendinizi konu ile ilgili değişik sorular sorarak ve test çözerek değerlendirin. Yanıtlayamadığınız sorularla ilgili konuya tekrar dönün ve bilgi eksikliğinizi giderin.

     7-Kaynaktan Yararlanın: Çalıştığınız konu ile ilgili kaynaklardan yararlanın. Çalışma masanızda test, yardımcı kitap, sözlük vb. araç-gereçler hazır bulunsun.

     8- Kendinizi Çalışmaya Zorlayın: Yukarıda verilen verimli çalışma basamaklarını uygulamak tamamen bir irade ve iç disiplin işidir. Ders çalışmak için iyi bir nedeniniz varsa kendinizi zorlayarak çalışma sırasındaki güçlükleri tek tek ortadan kaldırmanız zor olmayacaktır.
 


DERS ÇALIŞIRKEN  KULLANABİLECEĞİMİZ ETKİN BİR YÖNTEM: İSOAT

     İsoat yani; izle , sor, oku, anlat ve tekrar et öğrenmede kalıcılığı sağlamada etkili bir yöntemdir. Öğrencinin yapması gereken beş basamaklı aşama derslerindeki başarısına olumlu katkı sunmaktadır. Bunlar;

     1- İzleme- Göz Atma: Konunun genel olarak anlaşılabilmesi için bölüme, baştan sona bir göz atılması gerekir. Başlık ve alt başlıklar dikkatlice okunarak aralarındaki ilişkiler kavranılmalı; varsa özet okunmalıdır.

     2- Sor-Soru Sorma: Bölümdeki başlıklar ve alt başlıklar soru haline çevrilerek bir kağıda yazılmalıdır. Tıpkı problem çözmede olduğu gibi öğrenci sorularına yanıt bulmak için amaçlı bir okuma yapacaktır. Her soru arasında cevaplarını daha sonra yazmak üzere boşluklar bırakılmalıdır.

Sorular hazırlanırken dikkat edilmesi gereken noktalar:

     a) Tanımlar: Tanım bir kavramı yalnız o kavrama özgü olan temel nitelikleri ile anlatan cümledir. Genellikle konuların giriş bölümlerinde bulunur.

     b) Benzerlikler ve Ayrılıklar: Birbirleri ile ilgili iki ya da daha çok kavramı ayırt eden veya kavramların temel özelliklerini belirleyen cümlelerdir.

     c) Örnekler: Bir tanım ya da kavramın daha iyi anlaşılmasına yardımcı olurlar. Kitapta verilmiş örnekleri soruya çevirmek yararlı olur.

     3- 0kuma ve işaretleme:Bu adımda okuma ve işaretlemenin birlikte sürdürülmesi gerekir.

İşaretlemede dikkat edilmesi gerekli noktalar:

     a) Sorunun cevabı bulunduğunda altı çizilmeli ve kağıda yazılmalıdır. Soruların cevabının uzun uzun yazılması gerekmez, ana fikirler not edilmelidir.

     b) Konunun önemli noktaları işaretlenmelidir. Konunun önemli noktaları aşağı yukarı 4 yerde toplanmıştır.

          • Pragrafın ilk cümlesi

          • Grafikler, tablolar, çizelgeler

'         • 'Özet olarak, genellikle, sonuç olarak, kısaca' gibi sözcüklerin devamı niteliğindeki cümleler

          • Bölüm özetleri

     4- Anlatma: Anlatım sesli olmalıdır.

     5- Tekrarla: Cevaplanmayan sorular ya kitapta işaretlenen sayfalara ya da not edilen kağıtlara bakarak öğrenilmeli , birkaç defa tekrarlanmalıdır. Öğrenci bu tekrarları sık aralıklarla yapmalıdır. Tekrar bilginin belleğe yerleşmesi için gerekli ve önemlidir.

     Yukarıda verilen etkili ve verimli çalışma yöntemlerinin uygulanması ve kazanılmasında ana-babanın çocuğa desteği ve yönlendiriciliği çok önemlidir. Ana-babalar çocuklarında çalışma alışkanlığı geliştirmek istiyorlarsa öncelikle onunla çatışmaya girmeden neler yapılabileceğini tartışmalı ve yol gösterici olmalıdırlar. Düzenli çalışmanın 'başarının" en önemli anahtarı olduğu fikri çocuğa kazandırılmalı, gerekiyorsa okulumuz rehberlik servisinden yararlanılmalıdır.